Rusya, Ukrayna’ya yaptığı hamleyle “acaba Ukrayna’ya karşı olası bir işgal hareketi girişimi söz konusu olacak mı” sorusunu da beraberinde getirerek dikkatleri üzerine çekti. Düşünüldüğü gibi bir işgal, “1940’lardan bu yana en büyük savaş” anlamına geliyor.
İngiltere’deki ekonomistler tarafından detaylı ve bir o kadar da çarpıcı analizler ortaya çıkaran manşetlerin ortak vurgusu ”Rus Ruletinde sonuç ne olur?” şeklinde kendini gösteriyor.
İşgale Rusya ve olumsuz açıdan bakıldığında işgal; “Batı ülkelerinden katı yaptırımlar ile karşı karşıya kalması” anlamına geliyor. Yaptırımlarla birlikte yıllardır fakir bir süreç yaşayan Rus topluluğu daha da fakirleşmeye başlayacak. Diğer yandan yüzde 2’ye çıkamayan Rusya’nın ileri gelen zenginlerinin de yurtdışı harcama ve yatırımlarına ciddi sınırlar getirilmesi olasılıklar içinde.
Yaptırımlara karşı Rusya’nın şu an önemli kozları bulunuyor. Bunlardan biri tabi ki de petrol ve doğalgaz. Rusya’nın Avrupa’ya ihraç ettiği enerji kaynaklarının önüne ket vurması Avrupa’da bir enerji krizine yol açma ihtimali çok yüksek. Eleştirmenler Avrupa’nın Rusya’dan gelecek olası bir enerji şokunu kaldırabileceğini gösteren birçok araştırma sonucu elde ediyor. Economist’in konuyla ilgili haberi, “Avrupa elini daha açık etmeli, enerji kaynaklarını belli ederek Rusya’ya ültimatom vermeli” şeklinde.
Diğer yandan Rusya Avrupa’ya doğalgaz satmayı durdurursa, Gazprom’un, (Rusya’nın en büyük şirketi ve dünyanın en fazla doğalgaz çıkaran kuruluşu) günlük kaybı, 203 ila 228 milyon dolar arasında olacak. Eğer kesinti 3 ay ve daha uzun sürerse toplam kayıp 20 milyar dolar civarında olacak.
Ancak…
Rusya’nın Merkez Bankası’nın şu an yaklaşık 600 milyar dolar rezervi bulunuyor. Bu da Rusya’nın şu an belki de en büyük kozu. Bu rezerv, Rusya’yı gerek yabancı ülkelerle karşı karşıya bırakacağı yaptırımları, gerekse Avrupa enerji şoku nedeniyle yaşayabileceği kayıpları en az seviyeye getiriyor. Ve tabi bu durum Ukrayna işgalinin olasılığını arttırıyor.
Ancak savaş ve işgal olmadığı takdirde JP Morgan Chase Bankası’nın tahminlerine göre Gazprom’un yıllık kârı 90 milyar dolardan fazla olacağı yönünde.
Araştırmalara göre şayet Rusya, Avrupa’nın doğalgazını keserse bu kesintiden en çok etkilenecek üç ülke sırasıyla Avusturya, İtalya ve Slovakya. Büyük ekonomilerden de en çok etkilenecek ülke ise Almanya. Almanya, nükleer enerjiyi azaltması nedeniyle doğal enerji kaynaklarına fazlasıyla ihtiyaç duyuyor. Söz konusu kesinti, artışta olan petrol fiyatlarını daha da fazla arttırarak Avrupa’yı çift yönlü etkileyecektir.
Konuya siyasi açıdan bakıldığında ise özetle Kırım işgali sonuçlarından kaçmayı başaran Putin, Ukrayna’yı işgal ederse bu kadar şanslı olmayacak. NATO-Rus ilişkileri daha da gerilecek.
Olası büyük savaş Putin açısından bakıldığında büyük riskleri de beraberinde getirmek demek. Çünkü kaybedilirse, Ukrayna Batı’ya çok daha yaklaşarak Rusya’dan uzaklaşacak.
Konuya bir de Türkiye açısından bakalım:
Hafta başında Ukrayna parlamentosunda kendilerini destekleyen ülkelerin bayrakları açıldı. Bu bayraklar arasında Türk bayrağı da bulunuyordu. Komşumuz Ukrayna’ya açılan bir savaş bizi bu noktada oldukça etkileyecektir. Türkiye’nin Rusya ile iki ayrı doğalgaz anlaşması bulunurken, hali hazırda bir doğalgaz krizi de yaşıyoruz.  Buna ek olarak, Rusya ile turizm ağımızı ve turizm sektörümüz için Rusya’nın önemini göz ardı etmemek gerekiyor.
Türkiye’nin krizden nasıl etkileneceğini hem zaman hem de Rusya’nın hamleleri gösterecek.