Rusya’da seçim komisyonuna göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in partisi Birleşik Rusya, yaklaşık %50 oy oranıyla alt meclis Duma’daki çoğunluğunu koruma altına aldı. 2016 yılı seçimlerinde %56'lık oy oranına ulaşmış olan parti, bu seçimlerde %6 oranında bir kayba uğradı. Buna rağmen Birleşik Rusya, 450 sandalyeli Duma meclisinde üçte ikiden fazla sandalyeyle varlığını göstermiş olacak. Bu arada Birleşik Parti’yi %20 oy oranıyla Komünist Parti takip ediyor.
Şimdi de oluşan atmosfere bir bakalım:
Rusya'da 2020 yılında gerçekleşen referandum, Duma'nın yetkilerini genişletmiş bunun yanı sıra Başkan Putin'in iki dönem daha başkanlığa devam edebilmesini kolaylaştırmıştı. Seçimden kısa süre önce anketler, Duma'nın neredeyse tüm faaliyetlerine destek verenlerin oranının düşüşe geçtiğini gösteriyordu. Aylar öncesinde Rusya ile ilgili yazmış olduğum bir yazımdan hatırlarsanız; zehirlendiği anlaşılıp tedavisi tamamlandıktan hemen sonra Rusya dönüşünde havalimanında tutuklanıp 3,5 yıl hapis cezasına çarptırılan muhalif lider Aleksey Navalni’nin destekçilerinin de seçime katılmaları engellendiğini yazmıştım.
Rusya'daki otoritelerin ‘ajan’ olarak tanımladığı bağımsız oy izleme grubu Golos, aylar öncesinde yapmış oldukları bir açıklamada çalışanların işverenleri tarafından oy kullanmaya zorlandığına yönelik mesajlar aldığını belirtiyordu. Diğer yandan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı bir ay öncesinde büyük kısıtlamaların ardından Rusya'daki seçimlerde AGİT gözlemcisi olamayacağını duyurmuştu.
Üç gün süren oylama sürecinde Golos, 5 binden fazla oy ihlali tespit ettiklerini duyurmuştu. Konuyla ilgili İçişleri Bakanlığı, önemli bir ihlal kaydedilmediğini söylemişti. Twitter’da sahte oylarla oy sandıklarının doldurulduğuna gösteren videolar paylaşıldı. Merkez seçim komisyonu 12 "sandık doldurma" vakasının yaşandığını ve yaklaşık 9 bin pusulanın geçersiz sayıldığını söyledi.
Google ve Apple'ın Rusya iletişim otoritesi tarafından tehdit edildiği öne sürüldü. Bunun yanı sıra Navalni destekçilerinin halkı Komünist Parti’ye oy vermeye çağırmak için kullandığı Smart Voting uygulaması, uygulama mağazalarından kaldırılmış, geçtiğimiz haftalarda da uygulamanın internet sitesi engellenmişti.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Sözcüsü Peter Stano Rusya'daki seçimlerin "korku içerisinde gerçekleştiğini, seçim öncesinde muhalif politikacılara, sivil toplum kuruluşlarına, insan hakları aktivistlerine, bağımsız medya kuruluşlarına ve karşıt gazetecilere yönelik baskının muhalefeti susturarak rekabet ortamını yerle bir etmeye çalıştığını" belirtmişti.
Söz konusu seçimlerle ilgili Almanya, seçimlerde usulsüzlüklerle ilgili iddiaların güvenilir bilgiler" olduğunu açıklamıştı. ABD merkezli kuruluş olan Atlantic Council'in internet sitesindeki bir yazı, Rusya’daki seçimlerin bir demokrasi olmaktan çıktığını belirterek seçim sonuçlarının tanınmaması gerektiği çağrısında bulunmuştu.
Putin'in ve partisinin kayıp yaşamasının sebepleri arasında Navalni'nin yolsuzluk konusundaki iddialarının ve onun yaşam koşullarıyla ilgili endişelerin olduğu söyleniyor. Tüm bunlara rağmen Putin'in batıya karşı duruşu ve söylemleri oldukça takdir topluyor. Fakat yeni kuşağın daha iyi bir yaşam koşulları içerisinde hayatını devam ettirme isteği ve sosyal destek konusundaki istek ve beklentileri, Putin’in iktidarını korurken fazlasıyla zorlanacağı ve karşılamakta güçlük çekeceği önemli bir ayrıntı.
